Wielu z nas zna to aż za dobrze: wielogodzinne siedzenie przy biurku w pracy często prowadzi do tego, że w codziennym życiu ruszamy się zdecydowanie zbyt mało. Mięśnie pleców słabną, co stwarza idealne warunki do wystąpienia postrzału – w terminologii fachowej nazywanego zazwyczaj lumbago. Ten nagły, kłujący ból w dolnej części pleców może być nie tylko wyjątkowo nieprzyjemny, ale także znacznie ograniczać codzienne funkcjonowanie.
Czym jednak dokładnie jest postrzał? Jak można go leczyć, a co ważniejsze: co robić, aby w ogóle do niego nie dopuścić? W tym artykule pokażemy nie tylko ćwiczenia, które mogą pomóc w przypadku ostrego postrzału, ale także to, jak najlepiej zapobiegać mu poprzez działania profilaktyczne.
Czym dokładnie jest postrzał?
Nagły, zazwyczaj silnie kłujący ból pleców w okolicy odcinka lędźwiowego kręgosłupa jest potocznie znany jako postrzał. W języku medycznym używa się głównie określeń lumbago lub ostra lumbalgia. Nie jest to choroba, lecz jedynie objaw, który może pojawić się z wielu różnych powodów.
Kiedy plecy odmawiają posłuszeństwa: objawy postrzału
Postrzał często pojawia się szybciej, niż zdążymy powiedzieć „auć!”. Nagły, silny, piekący lub ostry ból w dolnej części pleców to prawdopodobnie najbardziej charakterystyczny objaw lumbago. Uczucie jest takie, jakby ktoś gwałtownie zatrzymał układ ruchowy – i dokładnie to się dzieje.
Kręgosłup sztywnieje, a mięśnie pleców ulegają napięciu. Ruchy stają się praktycznie niemożliwe z powodu bólu w okolicy lędźwiowej i kości krzyżowej. Aby złagodzić ból, dotknięte nim osoby często przyjmują zgarbioną postawę oszczędzającą. Stąd też wzięła się potoczna nazwa „postrzał” (w niem. „Hexenschuss”, czyli dosłownie „strzał czarownicy”).
Często objawy lumbago mylone są z przepukliną krążka międzykręgowego lub to właśnie ją obwinia się za postrzał. Jest to jednak dość rzadka przyczyna wystąpienia postrzału.
Co dzieje się podczas przepukliny krążka międzykręgowego:
Na skutek zwiększonego nacisku, na przykład podczas schylania się, jądro miażdżyste może się uwypuklić. W takim przypadku mówimy o wypuklinie krążka międzykręgowego. Jeśli pod wpływem nacisku pierścień włóknisty ulegnie przerwaniu, mamy do czynienia z przepukliną krążka międzykręgowego (wypadnięciem dysku). Krążek międzykręgowy w pewnym sensie wysuwa się do przodu. Wypukły lub wysunięty krążek uciska korzenie nerwowe wychodzące z rdzenia kręgowego, co powoduje silny ból w okolicy odcinka lędźwiowego kręgosłupa.
Przyczyny postrzału
Często wystarczy jeden niewłaściwy ruch, aby „czarownica wystrzeliła”. Niewłaściwy obrót, krzywe wstanie, podniesienie zgrzewki wody lub po prostu wzięcie psa na smycz… Często to codzienne czynności, takie jak schylanie się, podnoszenie czy wyciąganie, mogą wywołać lumbalgię.
W przypadku postrzału dzieje się następujące:
Na skutek niewłaściwych ruchów mięśnie w okolicach kręgów lędźwiowych mogą szybko ulec napięciu. Gwałtowny ruch lub niekorzystna postawa ciała podczas schylania się czy podnoszenia ciężkiego przedmiotu może spowodować zahaczenie się małych stawów kręgosłupa lub zablokowanie dwóch kręgów, które zazwyczaj są względem siebie ruchome.
Ponieważ w obrębie stawów znajduje się wiele nerwów i włókien nerwowych, takie blokady są w przypadku postrzału częstą przyczyną silnego bólu pleców. Może się również zdarzyć, że mięśnie kręgosłupa nagle kurczą się i ulegają ostrej blokadzie. W takich sytuacjach oczywiście może dojść również do uciśnięcia nerwów.
Krótko mówiąc, przyczyną silnego bólu przy postrzale jest w większości przypadków napięcie mięśniowe lub blokada mięśniowa.

Postrzał – co robić?
Kogo „strzeliło w plecach”, ten chce jak najszybciej pozbyć się bólu i przede wszystkim móc znów się poruszać. W takim przypadku pomaga poruszanie się w sposób jak najbardziej „normalny” i naturalny oraz unikanie postaw oszczędzających. Każda postawa oszczędzająca może bowiem prowadzić do nowych napięć.
Najważniejsza rada w leczeniu postrzału brzmi zatem:
Ruch zamiast leżenia w łóżku!
Zachowaj luz: oto co pomaga przy postrzale
-
Spacery: Delikatne chodzenie aktywuje mięśnie w obszarze pleców, co może rozluźnić napięcia.
-
Ciepło: Jako znany od dawna cudowny środek na napięcia mięśniowe, ciepło również może przynieść kojący efekt. Połóż na przykład termofor lub poduszkę z pestek wiśni na bolące miejsce albo wypróbuj plaster rozgrzewający.
-
„Pozycja schodkowa”: Połóż się płasko na plecach, ugnij nogi w kolanach i połóż podudzia poziomo na stołku, wysokiej poduszce lub pudełku. Podudzia powinny być ułożone tak wysoko, aby między podudziem a udem powstał kąt 90 stopni.
-
Regularny ruch: Ruch to podstawa w przypadku postrzału, nawet jeśli ma się wrażenie, że trzeba oszczędzać odcinek lędźwiowy. Już małe ćwiczenia, takie jak krążenia ramion czy wyginanie pleców, mogą pomóc rozluźnić napięcia i rozluźnić mięśnie.
Jeśli ból jest bardzo silny i nie ustępuje, należy udać się do lekarza. Może on postawić pewną diagnozę i zalecić terapię odpowiednią dla pacjenta.
Jak długo trwa postrzał?
Czas trwania postrzału jest różny w każdym przypadku i u każdej osoby. Powrót do pełnej sprawności może zająć nawet kilka tygodni, jednak najgorszy ból powinien ustąpić już po kilku dniach.
Nie ma jednak konieczności brania długiego zwolnienia lekarskiego. Czas trwania objawów, a tym samym długość zwolnienia, można skrócić poprzez wykonywanie celowych ćwiczeń.
Czy można zapobiegać lumbago?
Jedną z głównych przyczyn postrzału jest brak ruchu. Szczególnie dotyczy to osób, które w swojej pracy zawodowej spędzają codziennie wiele godzin w sztywnej pozycji przy biurku.
Poprzez odpowiednią profilaktykę obejmującą wystarczającą ilość ruchu i wzmacnianie mięśni nie da się co prawda całkowicie wykluczyć postrzału, ale można znacznie zmniejszyć ryzyko. Szczególnie głębokie mięśnie pleców, odpowiedzialne za stabilizację kręgosłupa, potrzebują ruchu, aby pozostać silne i elastyczne. Pamiętaj: silne plecy są mniej podatne na kontuzje.
Oprócz regularnego ruchu, kluczową rolę w profilaktyce postrzału odgrywa także postawa (siedząca) oszczędzająca plecy w życiu codziennym. Ergonomiczne meble biurowe Aeris zostały zaprojektowane specjalnie po to, aby wspierać te aspekty.

Wskazówka: Najlepsze ćwiczenia na ból pleców
Dzięki celowanemu i regularnemu treningowi pleców możesz skutecznie zapobiegać postrzałowi – i to w bardzo prosty sposób, nawet w stresującym dniu. Wraz z naszą ekspertką, trenerką Nike Cecilią Zontą, pokazujemy w tym artykule na blogu najlepsze ćwiczenia na silne i bezbolesne plecy. Można je bez problemu wdrożyć w biurze lub w pracy zdalnej. Niezależnie od tego, czy masz pod ręką krzesło biurowe, czy nie – trening zajmuje tylko kilka minut i wzmacnia mięśnie pleców.
Zapobieganie postrzałowi dzięki ergonomicznym krzesłom biurowym Aeris
Wielu z nas spędza około 40 godzin tygodniowo w biurze – większość tego czasu na siedząco. Na ruch zostaje wtedy często mniej niż godzina dziennie... Jasne, trochę sportu wieczorem lub w weekend jest super, ale bądźmy szczerzy: te kilka godzin często nie rekompensuje dużego deficytu ruchu wynikającego z ciągłego siedzenia w ciągu tygodnia.
Dzięki innowacyjnej technologii 3D ergonomiczne krzesła biurowe Aeris stanowią skuteczny sposób zapobiegania postrzałom. Ruchy w górę i w dół trenują mięśnie, wspierają wyprostowaną postawę i jednocześnie odciążają krążki międzykręgowe. Podobnie jak podczas lekkiego spaceru, Twoje mięśnie pleców są wzmacniane w sposób delikatny i ciągły – a wszystko to podczas siedzenia!
Nasze ergonomiczne krzesła biurowe, takie jak Aeris Swopper lub Aeris Numo Task, promują dynamiczny ruch podczas siedzenia, dzięki czemu ciało pozostaje w ciągłym ruchu.
W ten sposób, nawet podczas zadań wymagających długiego siedzenia, wnosisz ruch do swojej codzienności. Ergonomiczne krzesła biurowe Aeris wspierają wyprostowaną postawę, wzmacniają mięśnie pleców i tym samym skutecznie zapobiegają postrzałowi.
Skończ z bólem pleców i nie daj postrzałowi żadnych szans!
Nie wiesz, co wybrać z szerokiej oferty naszych ergonomicznych krzeseł biurowych? Sprawdź nasz przewodnik po krzesłach biurowych i pozwól nam pomóc Ci w wyborze idealnego modelu.