Czym jest propriocepcja?
Definicja: Termin propriocepcja wywodzi się z łaciny i składa się ze słów „proprio”, co oznacza „własny”, oraz „cepcja”, co oznacza odczuwanie. Zasadniczo chodzi tu o wszelkie odczucia, które nie są wywoływane przez bodźce zewnętrzne, lecz są bodźcami, które rejestrujemy za pomocą własnej percepcji.
Propriocepcja, system proprioceptywny lub głębokie czucie opisują zatem percepcję zmysłową, dzięki której nasze ciało informuje mózg o aktywności, stanie lub pozycji mięśni, stawów i ścięgien w organizmie. Dla człowieka rzeczą mniej lub bardziej oczywistą jest ciągłe odczuwanie tego, co dzieje się w ciele lub z ciałem. Do własnej percepcji należy stwierdzenie, jak i co porusza się w ciele: ręka, noga, oko; jaka jest pozycja wyjściowa ciała; ile nacisku należy wywrzeć lub jaki opór musi zostać zapewniony dla określonego ruchu.
Te sygnały przesyłane do mózgu są możliwe tylko dzięki bodźcom, które pochodzą z wrzecionek mięśniowych, wrzecion ścięgnistych lub receptorów znajdujących się na przykład w torebkach stawowych, więzadłach i okostnej.
Jak objawiają się zaburzenia propriocepcji?
Zaburzenia propriocepcji dotyczą wewnątrzustrojowego systemu postrzegania, który pozwala nam odczuwać pozycję i ruch części ciała w przestrzeni. Osoby dotknięte tym problemem mają często trudności z poprawną oceną pozycji swojego ciała w przestrzeni, co przejawia się niepewnością podczas codziennych ruchów. Typowe objawy to problemy z koordynacją, np. podczas chwytania, trzymania lub manipulowania przedmiotami, a także trudności z zadaniami wymagającymi motoryki małej, jak pisanie czy zapinanie guzików. Może być również zaburzona równowaga, co objawia się niepewnym chodem lub zwiększonym ryzykiem upadku. Często zgłaszany jest również brak świadomości własnego ciała, przez co ruchy wymagają nadmiernej koncentracji. W niektórych przypadkach mogą występować również napięcia lub bóle, ponieważ ciało próbuje skompensować upośledzoną percepcję.
Czym jest trening propriocepcji?
Dla naszego układu ruchu i dla samych ruchów ogromne znaczenie ma to, aby ta własna percepcja odbywała się jak najdokładniej. Na szczęście można ją trenować – nazywa się to treningiem propriocepcji. Są to ćwiczenia proprioceptywne, które poprawiają czucie ciała, a także odczuwanie lub postrzeganie ruchu. Dzięki ukierunkowanym działaniom uwaga kierowana jest na własne odczucia z ciała. Zalicza się do nich w szczególności ćwiczenia równoważne lub działania związane z utrzymaniem równowagi.
Trening propriocepcji w pozycji siedzącej
Ćwiczenia równoważne nie muszą odbywać się na równoważni ani na jednej nodze. Równowagę, a tym samym własną percepcję, można trenować nawet w pozycji siedzącej. Krzesła aktywne Aeris sprawdzają się tu doskonale, ponieważ wymuszają i wspierają naturalny, spontaniczny, swobodny ruch w każdym kierunku podczas siedzenia. Podstawą tego jest opatentowana technologia 3D. Aby stale siedzieć w wyprostowanej pozycji, miednica musi kompensować ruchy, co wzmacnia mięśnie i ma ogólnie pozytywny wpływ na układ ruchu.
Według dr. Dietera Breitheckera, kierownika Federalnego Stowarzyszenia Wspierania Postawy i Ruchu (Bundesarbeitsgemeinschaft für Haltungs- und Bewegungsförderung e.V.), krzesło Swopper firmy Aeris jest lepiej przystosowane do tego celu niż każdy fotel biurowy, który posiada jedynie mechanizm synchroniczny. Właśnie siedzenie z wykorzystaniem specjalnej funkcji 3D firmy Aeris i „odblokowanej” dzięki temu miednicy zapewnia zmienne mikro- i makroruchy. W konsekwencji umożliwia to rytmiczną zmianę napięcia i rozluźnienia struktur fizjologicznych zaangażowanych w pozycję siedzącą. To swobodne i samoorganizujące się zachowanie podczas siedzenia wywołuje złożoną interakcję między układem sensorycznym (proprioceptywnym), neuronalnym i mięśniowym. Innymi słowy: osoba siedząca nieustannie koryguje swoją postawę, co trenuje motorykę, a tym samym, co nie mniej ważne, własną percepcję.
