Czym jest osteoporoza?
Osteoporoza to choroba metaboliczna prowadząca do zaniku kości. W trakcie jej przebiegu dochodzi do utraty masy kostnej lub zmniejszenia gęstości kości. Kości stają się niestabilne i kruche, przez co łamią się szybciej. Zanik kości często wykrywany jest dopiero przy pierwszych złamaniach, które początkowo zdarzają się bez wyraźnej przyczyny. Jeśli takie złamanie wystąpi po raz pierwszy, mówimy o osteoporozie jawnej. Typowe dla osteoporozy są złamania w obrębie kręgów, ponieważ są one poddawane dużym obciążeniom.
Jak powstaje osteoporoza?
Kości składają się ze składników mineralnych oraz struktury, czyli tkanki (nazywanej również macierzą), która odpowiada za kształt i stabilność. Składniki mineralne zapewniają tej strukturze stabilność. Mniej więcej do 40. roku życia masa kostna wzrasta – pod warunkiem, że dostarczana jest odpowiednia ilość składników mineralnych. Szczególnie ważne są wapń i fosforany. Jeśli w diecie brakuje tych istotnych składników odżywczych, może to prowadzić do utraty masy kostnej.
Po 40. roku życia i generalnie wraz z wiekiem następuje zmiana gospodarki hormonalnej. Może to prowadzić do wzmożonego zaniku masy kostnej, a tym samym do zmniejszenia gęstości kości. Innymi czynnikami ryzyka są dieta uboga w wapń, zbyt częste stosowanie diet, nadmierne spożycie kawy, a także brak aktywności fizycznej.
Diagnoza osteoporozy
Szczególnie kobiety są narażone na osteoporozę ze względu na narastający niedobór estrogenu i od okresu menopauzy powinny regularnie poddawać się badaniu gęstości kości. Na podstawie zdjęć rentgenowskich oraz zawartości minerałów w kościach lekarz specjalista może stwierdzić, czy występuje osteoporoza i w jakim stopniu zaawansowany jest zanik kości. W przypadku obniżenia zawartości minerałów o wartość co najmniej 1 poniżej średniej mówimy o osteopenii, czyli stanie przedosteoporotycznym. Jeśli zawartość minerałów w kościach jest niższa od średniej o więcej niż 2,5 jednostki, mówi się o zaawansowanej osteoporozie. Na tym etapie często występują już liczne złamania kręgów.
Czy można zapobiegać osteoporozie?
Przede wszystkim należy minimalizować czynniki ryzyka. Ponieważ osteoporoza jest potęgowana niedoborem wapnia, należy zadbać o dietę bogatą w ten pierwiastek – produkty mleczne, wodę z zawartością wapnia. Również witamina D sprzyja wzmocnieniu kości. Organizm może ją wytwarzać, gdy skóra ma wystarczający kontakt ze światłem dziennym. Alternatywą są tu także tłuste gatunki ryb. Należy w miarę możliwości unikać fosforanów, ponieważ ograniczają one wchłanianie wapnia. Ponadto nie zaleca się nadmiernego spożycia kawy, tytoniu ani alkoholu.
Ruch a osteoporoza
Nieodzownym elementem profilaktyki w przypadku zdiagnozowanej osteoporozy jest regularna aktywność fizyczna. Zaczyna się to od unikania wielogodzinnego siedzenia w sztywnej pozycji i bynajmniej nie kończy na codziennym spacerze. Idealne są umiarkowane formy sportu, dzięki którym organizm może budować mięśnie w odpowiednich miejscach – zwłaszcza pleców i brzucha. Należą do nich jazda na rowerze, pływanie, nordic walking czy piesze wędrówki.
Praca siedząca nie może być już dzisiaj wymówką dla braku ruchu, ponieważ meble do aktywnego siedzenia firmy Aeris, takie jak Swopper, Muvman czy 3Dee, wspierają i wymuszają ruch podczas siedzenia. Opatentowana technologia 3D umożliwia naturalny, spontaniczny i intuicyjny ruch we wszystkich kierunkach: do przodu, na boki, do tyłu, a nawet w pionie. W ten sposób już podczas siedzenia można trenować i wzmacniać istotne grupy mięśni, co przynosi korzyści zwłaszcza narażonemu na obciążenia kręgosłupowi, a tym samym plecom. Przy okazji pobudzone zostaje krążenie, a poprawa dotlenienia mózgu przyczynia się do zwiększenia wydajności. Jeszcze więcej ruchu umożliwia koncepcja stanowiska pracy Aeris Active Office, która oferuje powierzchnię do pracy zarówno w pozycji siedzącej, jak i stojącej oraz wiele bodźców do ruchu.
