Czym jest układ krążenia?
To, co potocznie nazywamy układem krążenia, to fachowo układ sercowo-naczyniowy lub układ krwionośny. Jest to liczący około 100 000 km system transportowy organizmu, który wraz z krwią dostarcza substancje odżywcze i tlen do komórek ciała oraz odprowadza produkty przemiany materii.
Co rozumiemy przez problemy z krążeniem – i skąd się biorą?
Termin „problemy z krążeniem” lub „dolegliwości sercowo-naczyniowe” obejmuje wszelkie dolegliwości związane z układem krążenia i sercem. Należą do nich zawroty głowy, obrzęki rąk lub nóg, nieregularny puls, duże osłabienie, krótki oddech i duszności. Często przyczyny dolegliwości sercowych i krążeniowych mają swoje źródło w niewydolności serca będącej następstwem innych chorób, takich jak zbyt wysokie/zbyt niskie ciśnienie krwi, wady zastawek serca, zapalenie mięśnia sercowego, uszkodzenie mięśnia sercowego w wyniku stanu zapalnego czy też zawał serca. Jednak inne przyczyny organiczne, takie jak nadczynność lub niedoczynność tarczycy, anemia czy zaburzenia rytmu serca, również mogą prowadzić do niewydolności serca, a tym samym do problemów z krążeniem.
Czym są zaburzenia rytmu serca?
Bicie serca jest sterowane przez węzeł zatokowy, niewielki obszar w przedsionku serca, który generuje impulsy elektryczne wywołujące skurcze. Jeśli węzeł zatokowy nie wytwarza lub nie przewodzi impulsów prawidłowo, serce może stracić równowagę – „potyka się”, bije zbyt wolno lub zbyt szybko. Zaburzenia rytmu serca mogą mieć wiele przyczyn, takich jak stres, ale także choroby. Jeśli utrzymują się dłużej, należy rozważyć leczenie, ponieważ długotrwałe zaburzenia rytmu serca mogą z czasem prowadzić do niewydolności serca.
Miażdżyca i jej skutki
W wyniku odkładania się złogów tętnice mogą się zwężać – jest to tak zwana miażdżyca. Ryzyko powstawania tych złogów wzrasta wraz z dietą bogatą w tłuszcze i brakiem ruchu, ale może pojawiać się również z wiekiem. We wszystkich przypadkach miażdżyca ma negatywny wpływ na układ krążenia i może prowadzić do poważnych chorób. Na skutek zwapnienia naczynia krwionośne stają się węższe, krew nie może swobodnie przepływać, a tlen nie jest transportowany w wystarczającym stopniu. Zwłaszcza w rozwidleniach naczyń może dochodzić do zatorów. W najgorszym przypadku tworzy się mały czop z płytek krwi, co grozi zawałem. W zależności od tego, gdzie w organizmie tworzy się niebezpieczny czop (naczynia wieńcowe, tętnica szyjna, głowa), może to doprowadzić do zawału serca, wywołać udar mózgu lub ograniczyć funkcje nerek.
Zapobieganie dolegliwościom sercowo-naczyniowym
Osobom, które chcą pobudzić krążenie z rana, poleca się naprzemienne zimne i ciepłe prysznice lub stosowanie masaży szczotką na sucho. Osoby z tendencją do niskiego ciśnienia krwi mogą od czasu do czasu położyć się z nogami w górze, kilka razy dziennie wspiąć się na palce, a w razie potrzeby wypić dobrze posolony bulion. Jeśli nie występuje niewydolność serca, należy pić wystarczającą ilość płynów, zwłaszcza latem.
Najlepszym środkiem stabilizującym serce i układ krążenia oraz zapobiegającym chorobom krążenia jest i pozostaje regularna aktywność fizyczna. Szczególnie osoby pracujące w dużej mierze w pozycji siedzącej powinny zadbać o wystarczającą dawkę ruchu. Pomocne może być używanie ergonomicznego krzesła biurowego, które wspiera ruch trójwymiarowy, takiego jak na przykład Swopper firmy Aeris.
Co robić w przypadku problemów z krążeniem?
W przypadku nagłego osłabienia krążenia pomaga położenie się i ułożenie nóg wyżej niż głowa. Jeśli przyczyną nie są poważniejsze schorzenia, dolegliwości takie jak zawroty głowy zazwyczaj szybko mijają. Jeśli zawroty głowy się utrzymują lub dochodzi do utraty przytomności, należy wezwać lekarza.
I ogólnie obowiązuje zasada: osoby często cierpiące na niskie lub wysokie ciśnienie krwi powinny skonsultować się z lekarzem w celu wyjaśnienia przyczyn i omówienia ewentualnych terapii.
