Co oznacza aktywność mózgu?
Aby odpowiedzieć na to pytanie, powinniśmy najpierw ustalić, czym właściwie jest mózg. Mózg to część ośrodkowego układu nerwowego znajdująca się w głowie – przynajmniej tak jest u kręgowców, w tym u ludzi. Według obecnej wiedzy to właśnie z mózgu sterowana jest większość procesów w ludzkim ciele. Odbywa się to poprzez silnie powiązane neurony, czyli komórki nerwowe. Myślenie, postrzeganie, odczuwanie, działanie, poruszanie się, reagowanie itd. to w uproszczeniu impulsy, które zachodzą między tymi neuronami, oraz przekazywane informacje.
Ponieważ ludzki mózg składa się z około 100 miliardów neuronów, zachodzi w nim ożywiona komunikacja, którą nazywamy aktywnością mózgu. W mózgu nieustannie przemieszczają się informacje. Nawet kiedy śpimy, zachodzi w nim zdumiewająca aktywność. Naukowcy mogą wizualizować tę aktywność za pomocą EEG (elektroencefalografii). Mierzy się przy tym i zapisuje wahania napięcia w mózgu.
Jak mierzy się aktywność mózgu?
Aby móc zmierzyć aktywność mózgu za pomocą EEG, naukowiec, badacz lub lekarz – w zależności od powodu badania – umieszcza na głowie badanego elektrody (pojedynczo lub w postaci czepka). Wahania napięcia, które powstają w mózgu lub między neuronami w różnych stanach i podczas różnych aktywności, prowadzą również do różnic napięcia na skórze głowy, a tym samym między elektrodami. Częstotliwość i intensywność tych wahań napięcia można przedstawić za pomocą krzywych na ekranie komputera.
Dlaczego mierzy się aktywność mózgu?
Aktywność mózgu mierzy się z bardzo różnych powodów: z ogólnych celów badawczych, z powodów medycznych, takich jak podejrzenie choroby, ale także w celu zrozumienia zaburzeń snu, które można lepiej zbadać za pomocą pomiarów. W zależności od wyników EEG może mieć sens przeprowadzenie dalszych badań za pomocą tak zwanego funkcjonalnego rezonansu magnetycznego. Jest to tomografia mózgu lub jego części.
Funkcjonalny rezonans magnetyczny jest częściej stosowany w badaniach dotyczących powtarzających się bodźców. Powtarzający się bodziec oznacza, że osoby badane reagują na określone stany lub muszą rozwiązywać pewne zadania i wykonywać czynności w przypadku określonego wyniku (np. „Naciśnij przycisk A, jeśli zobaczysz obiekt B”). Zarejestrowane dane można porównać z wynikami innego zadania lub z danymi z fazy spoczynku, podczas której nie trzeba rozwiązywać żadnych zadań.
Aktywność mózgu ma również wiele wspólnego z dobrym ukrwieniem mózgu. Jeśli ciało lub mózg są aktywne, może to mieć pozytywny wpływ na ukrwienie mózgu. W ten sposób za pomocą pomiaru fal mózgowych można określić stan ukrwienia i sprawność umysłową mózgu. Jeśli mózg jest dobrze ukrwiony, prowadzi to również do zmian napięcia między neuronami, co można zmierzyć za pomocą EEG. Podobnie tomografia mózgu może bardzo wyraźnie pokazać, które obszary mózgu są lepiej lub gorzej ukrwione w fazach spoczynku lub aktywności.
Ruch a aktywność mózgu
Jedno jest pewne: ruch pozytywnie wspiera aktywność mózgu. W ramach wielu badań ustalono, że dynamiczne lub aktywne siedzenie – na przykład na krześle Aeris Swopper – sprzyja lepszemu ukrwieniu mózgu, co skutkuje wyższą aktywnością mózgu. Owocuje to lepszą koncentracją i wydajnością.
