Czym jest ustawa o bezpieczeństwie i higienie pracy?
Ustawa o bezpieczeństwie i higienie pracy (Arbeitsschutzgesetz) wdraża europejską dyrektywę ramową w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy 89/391/EWG do niemieckiego porządku prawnego. Jak sama nazwa wskazuje, ustawa ta służy zapewnieniu ochrony zdrowia niemal wszystkim pracownikom w ramach ich zatrudnienia bądź wykonywanej pracy. Pełna nazwa ustawy brzmi zatem „Ustawa o wdrażaniu środków bezpieczeństwa i higieny pracy w celu poprawy bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników w miejscu pracy”, w skrócie „ArbSchG”. Tylko nieliczne grupy zawodowe nie są objęte ochroną tej ustawy, do których należą między innymi pomoce domowe w prywatnych gospodarstwach domowych czy pracownicy na statkach morskich.
Jak każda ustawa, również ta została ogłoszona w Federalnym Dzienniku Ustaw (część 1), w skrócie nazywanym BGBl.
Tekst ustawy o bezpieczeństwie i higienie pracy można znaleźć na stronach Federalnego Ministerstwa Sprawiedliwości oraz Federalnego Urzędu Sprawiedliwości: gesetze-im-internet.de
Co reguluje ustawa o bezpieczeństwie i higienie pracy?
Mówiąc ogólnie, ustawa reguluje, jakie warunki muszą być spełnione w miejscu pracy, aby pracownik mógł pracować bezpiecznie, aby zapobiegać wypadkom i chorobom zawodowym oraz aby warunki pracy mogły być projektowane i oceniane według stałych podstawowych zasad. Centralnym elementem zakładowego bezpieczeństwa pracy jest tzw. ocena ryzyka zawodowego.
Co wchodzi w zakres bezpieczeństwa i higieny pracy?
W ramach ustawy o ochronie pracowników istnieje szereg rozporządzeń dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, zarządzeń oraz innych przepisów o ochronie pracy. Jednym z rozporządzeń o bezpieczeństwie pracy jest rozporządzenie o miejscach pracy (Arbeitsstättenverordnung). Reguluje ono podstawowe wymagania dotyczące urządzania i eksploatacji miejsc pracy (89/654/EWG), ochrony osób niepalących oraz wyposażenia pomieszczeń socjalnych, sanitarnych i innych. Rozporządzenie o stanowiskach pracy wyposażonych w monitory ekranowe (89/655/EWG) określa na przykład, czym jest stanowisko pracy z monitorem i jak powinno być wyposażone, a celem rozporządzenia o ręcznych pracach transportowych (90/269/EWG) jest minimalizacja zagrożeń dla zdrowia, takich jak schorzenia kręgosłupa przy ręcznym przenoszeniu ciężarów. Wszystkie rozporządzenia i regulacje mają jedną wspólną cechę: służą ochronie zdrowia pracowników i personelu.
Obowiązki i prawa w ramach prawa o bezpieczeństwie i higienie pracy
Oprócz określonych rozporządzeń dotyczących wyposażenia i urządzenia stanowiska pracy, istnieje szereg innych obowiązków dla pracodawcy. Należą do nich medycyna pracy, środki pierwszej pomocy i działania w sytuacjach awaryjnych, a także szkolenia umożliwiające bezproblemowe wykonywanie czynności. Jednakże pracownicy również muszą przestrzegać przepisów. Są oni zobowiązani do zachowania należytej staranności wobec współpracowników i mogą używać maszyn, urządzeń, materiałów itp. tylko zgodnie z ich przeznaczeniem.
Ponadto ustawa o bezpieczeństwie i higienie pracy reguluje, do jakich przerw uprawniony jest pracownik oraz w jaki sposób należy ustalać ich czas trwania. Nie obejmuje to tylko krótkich przerw, ale także odstępy czasowe między poszczególnymi zmianami, czyli tzw. czas na regenerację i potrzeby fizjologiczne. Nawiasem mówiąc, urlopy nie są regulowane przez ustawę o bezpieczeństwie i higienie pracy, lecz przez Federalną ustawę o urlopach.
Czym jest Wspólna Niemiecka Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy?
Wspólna Niemiecka Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy (GDA) to inicjatywa rządu federalnego, krajów związkowych i ubezpieczycieli wypadkowych. Strategia GDA została powołana przede wszystkim w celu stworzenia zachęt do przestrzegania ustawy o bezpieczeństwie i higienie pracy oraz wzmocnienia bezpieczeństwa i zdrowia pracowników. Różne programy oraz optymalizacja doradztwa i nadzoru wspierają w tym pracodawców. Ponadto celem tego porozumienia jest ciągła modernizacja niemieckiego systemu ochrony pracy w obliczu coraz szybszych zmian w świecie pracy.
Czym jest ustawowe ubezpieczenie wypadkowe?
Jeśli mimo przestrzegania wszystkich wytycznych opisanych w ustawie o bezpieczeństwie i higienie pracy pracownikowi przydarzy się coś w trakcie wykonywania czynności służbowych, może to być przypadek podlegający ustawowemu ubezpieczeniu wypadkowemu. Ustawowe ubezpieczenie wypadkowe (GUV) jest częścią ubezpieczeń społecznych i jego celem jest przede wszystkim zapobieganie wypadkom przy pracy lub chorobom zawodowym. Jeśli jednak dojdzie do wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, ustawowe ubezpieczenie wypadkowe przejmuje koszty świadczeń rehabilitacji medycznej lub zawodowej, a w określonych przypadkach wypłaty rent, wyrównania wynagrodzenia i tym podobne. Ubezpieczeniu obowiązkowemu w GUV podlegają zresztą nie tylko zatrudnieni pracownicy, ale między innymi także dzieci w przedszkolach, uczniowie, studenci czy krwiodawcy.
Choroby w miejscu pracy mimo ustawy o bezpieczeństwie i higienie pracy
Długie godziny spędzone w biurze, siedzenie w sztywnej pozycji i brak ruchu są przyczynami szeroko rozpowszechnionych chorób zawodowych, takich jak bóle pleców i schorzenia kręgosłupa, ale także nadwaga, problemy układu krążenia czy cukrzyca. W tym zakresie ustawa o bezpieczeństwie i higienie pracy niewiele może zdziałać.
Osoby narażone na te zagrożenia mogą im zapobiegać, integrując ruch ze swoim biurowym życiem codziennym. Aby nie przerywać pracy na aktywność fizyczną w biurze, zaleca się stosowanie krzeseł biurowych, które umożliwiają intuicyjne ruchy już podczas siedzenia, takich jak krzesła aktywne Swopper i 3Dee od Aeris. Dzięki opatentowanej technologii 3D wspierany jest ruch we wszystkich kierunkach, a jednostronne obciążenia uciskowe krążka międzykręgowego zostają wyeliminowane. Przy okazji aktywne siedzenie wzmacnia zarówno mięśnie brzucha, jak i pleców. Jeśli więc ktoś obawia się, że jego krzesło biurowe lub podpórka do pracy na stojąco w hali produkcyjnej nie służą jego kręgosłupowi, powinien porozmawiać o tym z bezpośrednim przełożonym lub pracodawcą. W końcu w interesie firmy leży również to, aby pracownicy nie chorowali i nie generowali większych kosztów niż inwestycja w aktywne krzesło biurowe.
